Dołączył(a): 7 cze 2010, o 19:37
Posty: 14062
Lokalizacja: Port Rybnik
Podziękował : 1702
Otrzymał podziękowań: 2440
Uprawnienia żeglarskie: sternik jachtowy
|
Z czeskiego artykułu Tragická srážka katamaránu a plachetnice, která stála životy čtyř českých jachtařů, okamžitě rozpoutala vlnu spekulací o vině a „přednostech“. Proto s námořním právníkem JUDr. Janem Onheiserem rozebíráme fakta podle mezinárodních pravidel COLREG, abychom do této smutné události vnesli jasno bez emocí a domněnek. https://www.boatsafe.cz/jachtarske-clan ... g4H3NJh1xwtranslator googe 14 czerwca 2026 roku w rejonie Splitské vrata, między wyspami Brač i Šolta, doszło do tragicznego zderzenia szybkiego katamaranu z żaglówką, która zatonęła po zderzeniu. Na pokładzie znajdowało się ośmiu obywateli Czech. W wyniku wypadku zginęły cztery osoby, a cztery zostały ranne.
W mediach i na portalach społecznościowych natychmiast pojawiło się wiele spekulacji na temat tego, kto ponosi odpowiedzialność za wypadek i czy którykolwiek ze statków miał „pierwszeństwo drogi”. Dlatego przedstawiamy ekspercką opinię na temat sytuacji z punktu widzenia międzynarodowych przepisów COLREG, regulujących zapobieganie kolizjom na morzu.
Przypominamy również przepisy COLREG, ponieważ ta tragedia boleśnie pokazała, jak ważne są one dla bezpiecznej żeglugi. To nie tylko teoria na egzaminy, ale przepisy, których znajomość i przestrzeganie decyduje o tym, co jest najcenniejsze.
Co do tej pory potwierdzono
Do zderzenia doszło 14 czerwca około godziny 11:30. Raport z wypadku wpłynął 14 czerwca o godzinie 11:34 do Kapitanatu Portu w Splicie w Chorwacji, a następnie został przekazany do MRCC Rijeka, które natychmiast rozpoczęło skoordynowaną akcję poszukiwawczo-ratowniczą, wykorzystując wszelkie dostępne zasoby.
Na miejscu zdarzenia znaleziono trzy ofiary i cztery osoby ranne (trzy lekkie, jeden poważny), a ósmy członek załogi został uznany za zaginionego. Następnego dnia nurkowie zlokalizowali go pod pokładem na głębokości około 52 metrów. Ciało odnaleziono w poniedziałek, a obecnie trwają przygotowania do wydobycia żaglówki.
Na pokładzie katamaranu Krilo Eclipse znajdowało się 118 pasażerów i członków załogi.
WIADOMOŚCI
Obecnie trwa intensywne śledztwo na kilku poziomach (karnym i bezpieczeństwa) i szacuje się, że raport końcowy będzie gotowy za około rok.
17. 6. Pierwszy oficer katamaranu Krilo Eclipse został aresztowany dziś rano i jest obecnie przesłuchiwany.
W chwili publikacji nie są znane wszystkie okoliczności wypadku ani manewry obu jednostek przed zderzeniem. W związku z tym nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie odpowiedzialności poszczególnych uczestników.
Spekulacje dotyczą głównie tego, czy żaglówka płynęła pod żaglami, czy z napędem silnikowym, kto nią sterował w momencie wypadku i gdzie dokładnie doszło do zderzenia. Żadna z tych informacji nie została jeszcze potwierdzona, dlatego musimy poczekać na wyniki szczegółowego śledztwa, aby dokonać oceny.
Krilo Eclipse to szybki katamaran pasażerski (High Speed Craft) obsługiwany przez Kapetana Lukę Krilo jako prom na regularnej trasie Split – Brač i jest jednym z największych statków we flocie.
Długość: około 56–56,5 m (żaglówka 14 m)
Prędkość maksymalna: około 40–42 węzłów (żaglówka średnio 5 węzłów)
Według dostępnych danych AIS, w momencie rejsu statek mógł poruszać się z prędkością ponad 30 węzłów, ale wartość ta nie jest oficjalnie potwierdzona i może nie odpowiadać momentowi zderzenia.
Skąd tyle zamieszania?
Wiele komentarzy, niestety nawet od doświadczonych kapitanów, opiera się na założeniu, że system „pierwszeństwa drogi” na morzu działa podobnie do ruchu drogowego. Jednak międzynarodowe przepisy COLREG opierają się na innej zasadzie:
Podstawowym obowiązkiem każdego statku jest zapobieganie zderzeniu.
Nawet statek, który ma prawo kontynuować kurs w określonej sytuacji, musi podjąć kroki, aby go uniknąć w przypadku nieuchronnego zderzenia. Właśnie dlatego odpowiedzialność w wypadkach morskich jest często dzielona między kilku uczestników, a wyniki dochodzenia są często znacznie bardziej złożone niż samo ustalenie „winowajcy”.
Pogląd według przepisów COLREG
Poniższa analiza została przygotowana przez znanego i doświadczonego żeglarza, a w szczególności prawnika specjalizującego się w prawie morskim, sędziego Jana Onheisera.
Reguła 5: Prawidłowa obserwacja
Każdy statek jest zobowiązany do prowadzenia prawidłowej obserwacji – Reguła 5 COLREG:
„Każdy statek powinien prowadzić ciągłą i odpowiedzialną obserwację wzrokową i słuchową, a także taką obserwację, jaką można prowadzić wszelkimi dostępnymi środkami, stosownie do panujących okoliczności i warunków, aby umożliwić mu pełną ocenę sytuacji i ryzyka zderzenia”.
→ Innymi słowy, każda załoga musi stale obserwować sytuację wokół siebie i odpowiednio wcześnie oceniać potencjalne ryzyko zderzenia.
Reguła 6: Bezpieczna prędkość
Każdy statek jest zobowiązany do utrzymywania bezpiecznej prędkości – Reguła 6 COLREG (w stosownych przypadkach):
„(ii) natężenie ruchu, w tym koncentracja statków rybackich lub innych
(iii) manewrowość statku, w szczególności w odniesieniu do odległości wymaganej do całkowitego zatrzymania statku i reakcji na ruch steru w danych warunkach”
→ Bezpieczna prędkość nie jest wartością stałą. Zależy ona między innymi od natężenia ruchu, warunków widzialności lub zdolności statku do szybkiej reakcji.
Wrota Splitskie jako wąski kanał
Wrota Splitskie ma szerokość około 0,2 Mm (około 300 m) i długość około 0,5 Mm (około 900 m). Spełnia definicję „wąskiego kanału” zgodnie z Regułą 9, paragraf a) COLREG. W tych miejscach obowiązują następujące zasady:
Statek o długości poniżej 20 m lub żaglowiec nie może utrudniać przejścia statkowi, który może bezpiecznie żeglować jedynie w obrębie wąskiego kanału lub toru wodnego.
Statek zbliżający się do zakrętu lub odcinka wąskiego kanału lub toru wodnego, gdzie statki mogą być ukryte za wystającymi przeszkodami, musi nawigować ze szczególną uwagą i ostrożnością oraz nadawać odpowiedni sygnał dźwiękowy określony w Regule 34 (e).
To właśnie charakter Splitskej vraty od dawna określany jest jako ryzykowny ze względu na bardzo duży ruch różnego rodzaju.
Na morzu nie ma prawa drogi.
Co więcej, należy zauważyć, że zgodnie z COLREG żaden statek nie ma prawa drogi. Jest to podstawowa zasada, na której opiera się COLREG. Obowiązuje obowiązek unikania zderzenia. Stanowi to zasadniczą różnicę w porównaniu na przykład z sytuacją na drodze, gdzie obowiązuje prawo drogi, ale nie na morzu. Istnieją przepisy dotyczące żeglugi w zasięgu wzajemnej widoczności, w których statek motorowy jest zobowiązany do unikania statku żaglowego, ale przepis ten nie ma charakteru bezwzględnego.
Zawsze obowiązuje przepis 17(b) COLREG, zgodnie z którym:
„Jeżeli z jakiegokolwiek powodu statek zobowiązany do utrzymania kursu i prędkości znajdzie się tak blisko innego statku, że zderzenia nie można uniknąć jedynie poprzez działanie statku ustępującego mu drogi, wówczas statek ten powinien dołożyć wszelkich starań, aby uniknąć zderzenia”.
Żaglowiec jest również zobowiązany do przestrzegania tego przepisu w odniesieniu do statku motorowego. Musi on również uwzględnić prędkość i manewrowość statku na kursie kolizyjnym.
Przepisy chorwackie mogą również odgrywać rolę
Do wypadku doszło na wodach wewnętrznych Chorwacji. Oprócz przepisów COLREG mogą mieć zastosowanie również przepisy lokalne, w szczególności chorwacki Pomorski Zakonik. Według autora analizy mogą obowiązywać również specjalne przepisy lokalne dotyczące żeglugi w Bramie Split (np. ograniczenia prędkości). Nie zostało to jednak wiarygodnie zweryfikowane.
Wstępna ocena eksperta
Na podstawie dotychczas opublikowanych informacji autor analizy uważa, że mogło dojść do naruszenia (zarówno ze strony żaglowca, jak i promu):
Zasada 5 COLREG: Właściwa obserwacja
Zasada 6 COLREG: Bezpieczna prędkość
Zasada 9 ust. a) COLREG: Wąski kanał
Zasada 17 ust. b) COLREG: Obowiązek unikania zderzenia
lub odpowiednich przepisów chorwackich regulujących żeglugę w Bramie Split
Jednocześnie zaznacza się, że bez wyników oficjalnego dochodzenia nie jest możliwe wyciągnięcie jednoznacznych wniosków na temat stopnia odpowiedzialności poszczególnych jednostek pływających.
Wniosek
Ta tragedia po raz kolejny przypomina nam, że bezpieczeństwo na morzu nie jest kwestią „priorytetu”, ale ciągłego monitorowania sytuacji, właściwej oceny ryzyka i szybkiej reakcji wszystkich zaangażowanych stron.
Dopóki wyniki śledztwa nie zostaną opublikowane, wskazywanie pojedynczego sprawcy jest przedwczesne. Co więcej, doświadczenie w dochodzeniach w sprawie wypadków morskich pokazuje, że odpowiedzialność często rozkłada się na kilka stron i można założyć, że tak będzie również w tym smutnym przypadku.
Składamy najszczersze kondolencje rodzinom i bliskim ofiar.
_________________
Wojciech1968 Port Rybnik
W życiu piękne są tylko chwile...
|
|
