Dzień dobry,
Mam prośbę o choćby skrótową instrukcję - wyjaśnienie. Planuję wymianę starego solara na inne, o sumarycznie zdecydowanie większej mocy - oczywiście potencjalnej. I tu pojawia się pytanie. Jaki kontroler MPPT do kilku paneli? Jak to obliczyć? Mam zrobiony spis urządzeń na pokładzie, ich natężenia w A, przewidywany czas korzystania w ciągu doby i wynikające z tego zapotrzebowanie w Ah. Ale jak zaczynam liczyć wg wskazówek znalezionych w sieci, to wychodzą mi jakieś koszmarne liczby. Nie umiem odnieść się w tym liczeniu do zapotrzebowania w Ah, a tylko liczę tak, jakby wszystko chodziło jednocześnie. Wychodzi mi moc szczytowa (całą dobę) ponad 650W. Chyba przesadziłem, prawda? Mógłby ktoś z Panów coś podpowiedzieć, albo wskazać źródło?

_________________
Ukłony,
Leszek Delimat

s/y Gryzelda; Bostrom B31
POL 0003C3

Człowiek uczy się mówić bardzo wcześnie, milczeć bardzo późno…

Z Twojego opisu procesu obliczania wielkości zużycia energii elektrycznej nie wynika, że zrobiłeś wyraźny błąd metodologiczny, a wręcz przeciwnie.
Wskazówki z internetu są sprawą indywidualną i zależą od tego, kto, jak i z czego korzystał.
Natomiast zasada określania poboru energii przez różne urządzenia w funkcji mocy i czasu ich używania - jest przyjęta poprawnie. Nadmierny (może np. w stosunku do oceny "na oko") wynikowy pobór energii może wystąpić z powodu przyjęcia albo zbyt dużej liczby (i mocy) urządzeń czynnych jednocześnie, albo z powodu błędu rachunkowego, o co nietrudno.

Wracając do obliczonego przez Ciebie poboru energii 650 W, to przy napięciu 12 V mamy prąd ponad 50 A, co jest wielkością znaczną, bo nawet spore akumulatory, np. 500 Ah, nie wystarczą na dłużej niż parę godzin zasilania. Zatem przyjęto zbyt wiele prądożernych urządzeń, zbyt długi czas ich działania, albo - jedno i drugie.
Należy więc przejrzeć ponownie tabelę bilansu energetycznego i sprawdzić przyjęte moce urządzeń i czasy ich działania, i naturalnie, same rachunki. Zbędne aparaty trzeba albo ograniczyć, albo wyrzucić.

Poniżej zrobiłem przykład oświetlenia, który pokazuje skutki wprowadzenia do obliczeń zbyt dużej mocy, liczby i czasu pracy odbiorników (przykład jest kompletnie fikcyjny i pokazuje tylko, co "zżera" nam prąd).

Pierwszy wariant:
- światła nawigacyjne żarowe: 4 lampy pozycyjne po 25W każda(dwie dziobowe, 1 rufowa, 1 silnikowa) x 10 godz. pracy = 1000 Wh albo ok. 80 Ah;
- oświetlenie wnętrza: 3 lampy halogenowe po 10 W x 3 godz. pracy = 90 Wh, czyli ok. 7.5 Ah;
- ploter nawigacyjny: 5A x 24 godz. = 120 Ah;
Razem zużycie dobowe: 80+8+120 = 208 Ah

Drugi wariant:
- światła nawigacyjne LED: 4 lampy jw. po 0.5 A x 10 godzin pracy = 20 Wh, albo ok. 1.7 Ah;
- oświetlenie wnętrza LED: 3 lampy po 0.15A x 3 godz. pracy = 1.35 Wh, czyli 0,12 Ah;
- ploter nawigacyjny jw. 120 Ah;
Razem zużycie dobowe: 1.7+0.12+120 = 122 Ah.

Baterie słoneczne winny mieć indywidualne kontrolery, ale może są już dostępne kontrolery, które sterują równocześnie kilkoma wejściami.

Literatura do tematu "elektryka jachtowa":
John Payne - "Marine Electrics and Electronics Bible", wyd. Adlard Coles Nautical, London 2007;
Michael Hermann -"Elektrik auf Yachten", wyd. Palstek Verlag, Hamburg 2011;
Joachim F. Muhs - "Yachtelektrik", wyd. Delius Klasing Verlag, Bielefield 2009;
Jens Federn - "Theorie und Praxis der Bordelektrik", wyd. Delius Klasing Verlag;
Aleksander Worms - "Watt, Volt und andere Schikanen", wyd. Delius Klasing Verlag 2013.

_______________________________________

Pozdrawiam
tomasz

PS.
Na forum przyjęta jest bezpośrednia komunikacja na "Ty".
TP

Po zastanowieniu doszedłem do wniosku że poprzednio, pisząc o bilansie mocy, nie podkreśliłem znaczenia czasu pracy poszczególnych aparatów, zwanego formalnie "współczynnikiem jednoczesności". Mówiąc po ludzku - chodzi o to, jaki aparat o danym poborze prądu, jak długo pracuje pracuje; z tego wynika oczywiście ilość pobranej energii.
W związku z tym zrobiłem następny, trzeci wariant przykładowego bilansu energetycznego, różniący się mocno od dwóch poprzednich, nie tylko ilością aparatów, ale przede wszystkim - czasem funkcjonowania każdego przyrządu.

Trzeci wariant:
- światła nawigacyjne LED (lato, długi dzień): 4 lampy po 0.5W x 8 h = 16 Wh (0.014Ah);
- oświetlenie wnętrza LED: 3 lampy po 0.15 W x 3 h = 1.30 Wh (0.012 Ah);
- UKF stand by: Rx = 0.050 A x 24 h = 1.2 Ah;
- UKF nadawanie: Tx = 5A x 15' = 5A x 0.25 h = 1.25 h;
- Navtex: 0.05 A x 24 h = 1.2 Ah;
- radar Simrad 2 kW: 0.025 A x 8 h = 0.2 Ah;
- monitor radaru/ploter Simrad NX40: 0.035 A x 8 h = 0.28 Ah
- razem: log, echosonda, wiatromierz, kompas cyfrowy: 4 x 0.050 A x 24 h = 4.8 Ah

Razem pobór prądu: 0.014+0.012+1.2+1.25+1.2+0.2+0.28+4.8 = 8.956 Ah., czyli ok. 9 Ah.

Nasuwają się tu dwie uwagi.
Pierwsza - dotyczy rozbieżności zużycia prądu przez ploter w poprzednich przykładach, wynoszącego 5A, podczas kiedy, wg katalogu, monitor radaru/ploter Simrad NX40 ma zużywać tylko 0.35 A z podświetleniem (!).
Druga - to stosunkowo znaczny, łączny pobór prądu przez tzw. "elektronikę"- czyli log, echosondę, wiatromierz i kompas cyfrowy - mimo niewielkiego zużycia jednostkowego, wynoszącego 50 mA na jeden instrument.
Jeśli jednak znamy takie rozbieżności, to bilans pokazuje nam realne rzędy wielkości poboru energii.

_______________________________________

Pozdrawiam
tomasz

Dzięki piękne za oba posty,
Oba są dla mnie zrozumiałe pomimo mojej przyrodniczej edukacji. Jak wspomniałem, zrobiłem sobie taką tabelkę z wyszczególnionymi wszelkimi odbiornikami, natężeniem w A, mocą w W, liczbą godzin wykorzystania w skali doby oraz zapotrzebowania w Ah.
Wychodzi mi, że na kotwicy potrzebuję ok. 140 Ah na dobę, a w drodze 318 Ah/d. Wiem, dużo. Tylko nie wiem, jak to przeliczyć na regulator, który z reguły podawny jest z informacją V - A. Ponieważ łódkę przygotowuję do żeglugi z reguły solo, ew. z kimś mało żeglarsko kumatym, to z licznych urządzeń nawigacyjnych / ostrzegawczych nie chciałbym rezygnować. Nawigację prowadzę z reguły na laptopie, a ploter jest raczej repetytorem. Lodówka też żre jak wściekła. Dlatego mam taką, którą mogę zasilać zewnętrznymi akumulatorami, co daje mi obecnie ok. 2 dób samowystyarczalności. Planuję jeszcze radar. Co do akumulatorów jachtowych to mam dwie baterie po 200 Ah, żelowych, kwasowo-węglowych oraz jeden 100 Ah typowo kwasowy rozruchowy. każda bateria ma własną ładowarkę. Planuję zamontowanie kilku paneli połączonych równolegle w granicach 1000 W łącznie (teoretycznie). I teraz mój problem wynikający z niewiedzy. Jak to zapotrzebowanie odnieść do regulatora. Podobno są już takie, które zbierają prąd z kilku paneli, a przynajmniej tak się chwalą. Jak to policzyć?
Pozdrawiam,

_________________
Ukłony,
Leszek Delimat

s/y Gryzelda; Bostrom B31
POL 0003C3

Człowiek uczy się mówić bardzo wcześnie, milczeć bardzo późno…

Tutaj chyba zaszło wcześniej nieporozumienie.
Jeżeli dobrze rozumiem, to masz plan i miejsce na zamontowanie kilku paneli o znanej mocy.
W sumie bardziej chodzi o prąd szczytowy, jaki dany panel może wyprodukować. I regulator powinien ten prąd znieść.
Jeżeli jeden regulator, to trzeba zsumować prądy maksymalne wszystkich paneli i kupić regulator, który będzie miał prąd maksymalny nie mniejszy. Ale tak się chyba rzadko robi, gdy panele mają różne warunki pracy.
Albo wstawiasz osobny regulator do każdego panela - to tak samo, tylko w odniesieniu do jednego panela.
Są regulatory które obsługują więcej niż jeden panel, np.
https://www.polskieprzetwornice.pl/skle ... -12-24-20a

_________________
Strona jachtu: http://www.zpokladu.pl

Tak, chodzi mi właśnie o to. Tylko nie umiem przejść z mocy całkowitej urządzeń na moc - właśnie jaką (?) - nazwę to realną wynikającą ze współczynnika jednoczesności róznych gratów. A każde urządzenia ma ten współczynnik inny. Myślałem o 3 panelach dających teoretycznie maksymalnie po 440 Wh/dobę. A' propos. Czy na pewno wydajność w W/d to to samo co w innych opisach moc w W? Bo przy dachowych to liczy się na rok...

_________________
Ukłony,
Leszek Delimat

s/y Gryzelda; Bostrom B31
POL 0003C3

Człowiek uczy się mówić bardzo wcześnie, milczeć bardzo późno…

Ale to są dwie różne rzeczy. Moc paneli dobierasz do tego, na ile chcesz ładować akumulator, ile jest miejsca na jachcie i tak dalej.
Tutaj ma znaczenie zużycie dobowe prądu na jachcie, współczynniki jednoczesności pracy i tak dalej.
O regulatorach na razie w ogóle nie myślimy.

Jak już dobierzesz panele, to wtedy dobierasz do nich regulatory. I tutaj liczy się tylko maksymalny prąd, jaki dany panel (albo ich suma) może wyprodukować. Nic więcej już nie ma znaczenia.
Regulator musi mieć prąd nie mniejszy od prądu panela (lub sumy).

_________________
Strona jachtu: http://www.zpokladu.pl

Racja. Niepotrzebnie dorzuciłem ostatnie zdanie. Mea culpa.
Tylko, że w opisach paneli które mnie potencjalnie interesują nie jest podawana moc, a wydajność w Wh na dobę. I z tym nie umiem sobie poradzić. Tak jak nie umiem obliczyć mocy odbiorników w kontekście ich niejednoczesnej pracy.

Gdzieś w specyfikacji musi być podany prąd panelu, czyli generalnie I = ...

_________________
Strona jachtu: http://www.zpokladu.pl

Jest coś takiego jak moc szczytowa i moc zainstalowana.
Moc szczytowa to właśnie moc zainstalowana x współczynnik jednoczesności. Ale, żeby się nie kręcić w kółko z terminologią, moc szczytowa to jest suma mocy tego wszystkiego, co chcesz/musisz mieć włączone jednocześnie.
To wiąże się z wydajnością paneli, bo skoro taka jest dobowa konsumpcja prądu, czyli te ok. 320 Ah, to - pozornie - co najmniej tyle samo winny dostarczać panele.

Jest jeszcze druga sprawa.
Twoja bateria ma 400 Ah, a jej dopuszczalne rozładowanie jest na styk z dobowym zużyciem prądu; bo jeżeli są to aku głębokiego rozładowania to mamy właśnie: 80% x 400 Ah = 320 Ah. Akumulator rozruchowy pomijamy.
Myślę więc, że panele winny być zwymiarowane nie na dobowe, czy nawet szczytowe zużycie prądu, ale na pełne odtworzenie pojemności akumulatorów, czyli na dostarczanie 400 Ah/d, a ściślej - na nieco więcej (400 Ah x 1/sprawność akumulatora).
To samo będzie oczywiście dotyczyło obciążalności prądowej regulatora/regulatorów paneli słonecznych.

__________________________________

Pozdrawiam
tomasz

300Ah w czasie płynięcia i 150Ah na kotwicy to prawidłowe założenia. Odsyłam na stronę Michała Palczyńskiego i jego Cristal. Michał w bardzo przystępny sposób opisał temat prądu na jachie.
Dużo zależy od rejonu pływania, czasu spędzanego po za marinami oraz od ilości dni spędzanych na jachcie w ciągu roku.
Co do paneli. Jak chcesz je łączyć? Równolegle czy szeregowo? A może część szeregowo, a część równolegle.
Regulator MPPT dobierasz według przewidywanego napięcia i natężenia jakie dają panele (teoretycznie panel 400 W przy napięciu 12V daje natężenie: 400/12=33A). Informacje te znajdziesz w karcie produktu. Sięgnij sobie np. do Victrona. Na ich stronie są wszystkie niezbędne informacje odnośnie paneli i regulatorów.
Masz 400Ah aku AGM. Zakłada się, że można je rozładować do 50%. Czyli masz 200Ah. Czyli aku zapewniają energię na 2/3 dnia. A co będzie, jak nie będzie słońca? Jaki masz alternator?
Co znaczy, że lodówka jest zasilana z zewnętrznych akumulatorów?
Generalnie temat rzeka.
Może warto też zajrzeć na sąsiednie forum. Znajdziesz tam kilka wątków na interesujący Cię temat.

Pozdrawiam
Robert

Bardzo wszystkim dziękuję za uwagi i porady. Sporo mi to poukładało w łepetynie. Pozostaje jednak jeszcze jeden problem, a mianowicie ów nieszczęsny współczynnik jednoczesności. Szczerze powiem, że nie wiem, jak go obliczyć. Sprzęty i ich zapotrzebowanie są przecież tak różne. Dla ułatwienie dam tylko przykład "z głowy", bez sprawdzania realnego zapotrzebowania. Jeśli np. będzie ploter, którego dobowe zapoptrzebowanie wynosi 20 Ah przy pracy 24 godziny oraz pomkpki wody, które potrzebują jedynie 0,2 Ah, bo choć są prądożerne, to wykorzystuję je przez parę minut na dobę, to jakie jest średnie zapotrzebowanie na prąd? 10,1 Ah? Jaki współczynnik jednoczesności?
A czy w ogóle jest sens się nad tym zastanawiać, skoro już wiem, że autonomii prądowej i tak na Bałtyku czy Północnym i wyżej nie uzyskam, a mogę co najwyżej rzadziej włączać diselgrota? Alternator ma tylko 70A (teoretycznie, na zimno)

Odpowiadam przedmówcy (nie wiem, jak odmienić nick, przepraszam)
Tak, mam lodówkę sprężąrkową, która może być zasilana z 230V, 12V z aku jachtowych oraz z akumulatorków zewnętrznych, wkładanych w specjalne złacze w lodówce, ładowanych w marinie z 230 V, z których każdy daje mi przey 5 o C w komorze chłodniczej do +/- 20 godzin. Na razie kupiłem sobie 3 takie. Na próbę.

Tomaszu,
Jeszcze raz dziękuję za sugestię. John Payne - "Marine Electrics and Electronics Bible" w drodze. Niemieckojęzyczne niestety nie dla mnie.

_________________
Ukłony,
Leszek Delimat

s/y Gryzelda; Bostrom B31
POL 0003C3

Człowiek uczy się mówić bardzo wcześnie, milczeć bardzo późno…

Czemu nie? Masz spawarkę na pokładzie?
No i jeszcze pytanie, na ile dni ma to być autonomiczność. Więcej niż 2-3 doby non-stop to rzadko kto pływa.

_________________
Strona jachtu: http://www.zpokladu.pl

Tydzień, dwa.

Jak na Bałtyku to dość długo.
Ale u mnie z nowym akumulatorem wychodzi 9-10 dni, czyli teoretycznie można.

_________________
Strona jachtu: http://www.zpokladu.pl

Bez doładowywania silnikiem??? Szacunek.

Bez. Dotąd nasza autonomiczność wynosiła do 3 dób, teraz wychodzi znacznie więcej.
Jak będzie w praktyce, to zobaczymy. Ale jak widać, można.

_________________
Strona jachtu: http://www.zpokladu.pl

Zapomniałeś napisać, że masz nowe lifepo4.

Poczytaj o lifepo4. Bez tego ani rusz. 70 Ah aku, to całkiem przyzwoicie.

Niestety nie zdecydowałem się na ten rodzaj. A w zasdadzie wybito mi to z głowy rozsądnie argumentując, że sobie z nimi nie poradzę w razie jakichś problemów. BMS będzie mądrzejszy ode mnie. Argumenty zaakceptowałem. Ale kupiłem kwasowo-węglowe, głębokiego rozładowania i mam 2 banki po 200 Ah. Plus rozruchowy. Więcej nie zmieszczę. Łodka ma tylko 9,3 m.

Opowiem za kilka miesięcy czy faktycznie ten BMS taki straszy.

Leszku, milo mi bardzo, że moja pisanina okazała się przydatna !
Wobec tego, do kompletu z Payne'm, jeszcze jedna pozycja o prądzie, na którą trafiłem w internecie parę lat temu:
Charlie Wing - Boatowner's Electrical Handbook, wyd. II, wydawca: International Marine/McGraw-Hill, Camden Maine 2006.

Naprawdę niezła jest książka Nigel'a Calder'a o mechanice i elektryce jachtowej, w dodatku obecnie dostępna u nas (blisko tysiąc stron):
Nigel Calder - Boatowner's Mechanical and Electrical Manual (4 Edition.), wyd. McGraw-Hill Education - Europe, 2015.

https://www.libristo.pl/pl/ksiazka/boat ... opsis-text

________________________________________

Pozdrawiam
tomasz

Mam dwa solary: 100 W (flexi) leżący na pokładzie przed masztem i od zeszłego roku sztywny 140 W na bramce rufowej.
Każdy z nich jest podłączony do jednego akumulatora (z dwóch pokładowych), przez osobny 20 A regulator MPPT. W pełnym słońcu oba solary realnie dają razem cirka 10 A prądu, czyli 120 - 140 W (w zależności od napięcia wychodzącego ze sterowników). Na Bostromie nie zamontujesz więcej solarów niż ja na Don Kichocie, więc nie licz na niezależność energetyczną. Wystarczy do skompensowana poboru prądu przez elektronikę jachtową, ale np. lodówka a przede wszystkim autopilot już odpada. No i kwestia nocy, pochmurnej pogody...
Nastaw się raczej na to, że wydłużysz w ten sposób czasokres pływania bez konieczności doładowywania akumulatorów z silnika.

Z polecenia używam takich regulatorów i faktycznie jestem z nich zadowolony:

https://pl.aliexpress.com/item/32965278 ... CQEALw_wcB

_________________
Konsul 37 "Don Kichot"
POL 0001WR
MMSI 261037650
https://jachtdonkichot.pl/


A po nocy nadchodzi dzień... I niech już tak zostanie.